شده باشد ، دليل است كه خفقان قلب نشانى از ريه دارد . همچنين نشانيهايى باشند كه رطوبت داخل ريه را بازگو كنند ، يا اينكه بندآمدنيها در گدارهاى ريه سبب خفقان قلب مىشوند كه راجع به اين بندآمدنيها در باب ويژه به آن بياناتى داريم . اگر سبب خفقان قلب از بيمارى خفگى ( خناق ) است ، نشانيهاى خناق را در باب خناق ذكر كرده‌ايم . ممكن است دهانهء معده سبب خفقان قلب باشد ، بايد از جريان لعاب و دردى كه گويى آن را گاز گرفته‌اند و دردى كه به خليدن چيزى تيز مىماند كه در دهانهء معده رخ دهد ، سبب را شناخت . علاج انواع خفقان قلب اگر سبب خفقان قلب ماده است ، هر نوع ماده‌اى از هر جنس باشد ، حتما بايد پاكسازى شود . مادهء خونى را بايد وسيلهء رگ زدن و خون گرفتن بيرون آورد و بايد خونى را كه مىگيرى به حدّ كافى باشد . بايد غذاى دارندهء قلب را در چندىوچونى تعديل كنى . اگر خفقان قلب نوبتى بود ، يا خفقان در فصلى از فصول سال بيشتر رخ داد ، مثلا در بهار بيشتر از ساير فصول تپيدن و پريدن قلب روى داد ؛ بايد قبل از آمدن نوبت خفقان رگ بزنى . غذاى دارندهء قلب لطيف و نرم باشد ، چيزهايى را بخورد كه تقويت قلب مىكنند . اگر ماده خلط بلغمى بود و سبب خفقان قلب شده بود ، بايد براى پاكسازى كردن آن داروهايى استعمال شود كه تأثير خوب بر قلب دارند ، كه بهترين و تأثيربخش‌ترين بر قلب به‌طور احسن در اين‌باره ، آن نوع از معجونهاى بزرگ ( ايارج ) است كه رطوبتهاى لزج را برمىكند و بيرون مىراند . اگر مادهء خفقان‌آور قلب خلط سودايى است ، بايد آن را وسيلهء ايارج « روفس » ، ايارج « لوغاذيا » و هر دارويى كه خلط سودايى را از جاهاى دور پاكسازى مىكند معالجه كرد ، و پس از پاكسازى خلط سودايى ، به تعديل مزاج بپردازد ! اگر خلط به وجود آورندهء خفقان قلب خلطى است سردمزاج ، داروهاى گرم را به كار گير ! اگر خلط گرم‌مزاج سبب خفقان قلب است ، از داروهاى سردىبخش استفاده كن و به‌ويژه براى خلط سرد يا خلط گرم داروهايى را به كار ببر كه با قلب سازگارند و قلب از آنها بهره مىبيند و زيانى به قلب نمىرسانند . اگر سبب خفقان قلب در معده است و خلط غليظ در معده به هم آمده است ، دستور معالجه‌اش چنين است : پس از غذا خوردن و خوردن نرمىبخشهاى مانند آب ترب و اسكنجبين ، بيمار بايد قى كند و بعد از آن اسهال شود . داروهاى اسهالى در چنين حالى عبارتند از « لوغاذيا » ، « ثناديطوس » ( ثيادريطوس . نسخه ) ، « ايارج فيقرا » ( معجون تلخ مسهل ) كه با پيه حنظل تقويت شده باشد ،